Author: สถาบันวิจัยและพัฒนา

มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี โดย นางพรศุลี สุทธโส นางกิตติกร ไสยรินทร์ และผู้ช่วยศาสตราจารย์เบญญา จริยวิจิตร ดำเนินโครงการ “แนวทางการตลาดท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนอย่างยั่งยืน : กลุ่มวิสาหกิจชุมชนคนเกษตรบ้านห้วยลึก ตำบลพ่วงพรมคร อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี” เพื่อยกระดับศักยภาพการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ท้องถิ่น ผลการดำเนินงานพบว่า ชุมชนมีแนวทางการตลาดด้านการท่องเที่ยวที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ สมาชิกได้รับการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการและการตลาดการท่องเที่ยว ขณะเดียวกันยังเกิดเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน หน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ส่งผลให้ผลิตภัณฑ์และกิจกรรมท่องเที่ยวของชุมชนได้รับการพัฒนาให้มีคุณค่าและสร้างมูลค่าเพิ่ม พร้อมรองรับนักท่องเที่ยวได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้โครงการจะประสบผลสำเร็จ แต่ยังพบข้อจำกัดด้านการประชาสัมพันธ์ การตลาด งบประมาณ และการพัฒนาทักษะของสมาชิกในบางด้าน จึงได้เสนอแนวทางต่อยอดผ่านการพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ดิจิทัล การสร้างช่องทางการตลาดออนไลน์ การอบรมด้านการบริการ การเล่าเรื่องชุมชน (Storytelling) และการตลาดดิจิทัล รวมถึงการพัฒนาแพ็กเกจท่องเที่ยวร่วมกับเครือข่ายในพื้นที่ใกล้เคียง ควบคู่กับการจัดทำระบบติดตามและประเมินผลด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวโดยชุมชนให้เติบโตอย่างยั่งยืน สร้างรายได้ ควบคู่กับการอนุรักษ์อัตลักษณ์และวิถีชีวิตของชุมชน อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาท้องถิ่นในระยะยาว

สุราษฎร์ธานี – คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี เผยผลการดำเนินโครงการ”การพัฒนาเครือข่ายสุขภาวะชุมชนเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมปลอดภัยในการใช้สารเคมีทางการเกษตรและลดความเสี่ยงทางสุขภาพของเกษตรกรอย่างยั่งยืน” ในพื้นที่ตำบลคลองน้อย จังหวัดสุราษฎร์ธานี นำโดย ดร.พูนศักดิ์ บุญยัง และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.จิรวัฒน์ มาลาจากการสำรวจและตรวจคัดกรองเกษตรกรในพื้นที่จำนวน 111 ราย พบข้อมูลที่น่าเป็นห่วงโดยเกษตรกรถึงร้อยละ 59.5 มีระดับเอนไซม์คลอรีนเอสเทอเรสในเลือดอยู่ในเกณฑ์ “ไม่ปลอดภัย” และอีกร้อยละ 36.0 อยู่ในระดับ “มีความเสี่ยง” ขณะที่ผลประเมินความเสี่ยงในการทำงานโดยรวมพบว่าร้อยละ 64.0 อยู่ในระดับปานกลาง และร้อยละ 21.6 อยู่ในระดับค่อนข้างสูง ทีมวิจัยจึงได้ลงพื้นที่จัดกิจกรรมให้ความรู้แก่เกษตรกรอย่างต่อเนื่อง ทั้งเรื่องชนิดของสารเคมีกลไกการเข้าสู่ร่างกาย ผลกระทบต่อสุขภาพ และวิธีป้องกันตนเองด้วยอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลพร้อมทั้งดึงภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ โดยให้ชาวบ้านมีส่วนร่วมเรียนรู้สรรพคุณและวิธีใช้ “ว่านรางจืด” อย่างถูกต้องและปลอดภัย ผ่านการอบรมเชิงปฏิบัติการแปรรูปเป็นน้ำสมุนไพรและชาชงว่านรางจืด เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการสะสมสารเคมีในร่างกาย โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) เป้าหมายที่ 3 ด้านสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีและถือเป็นต้นแบบความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนในการสร้างเครือข่ายสุขภาวะที่ยั่งยืนในระดับพื้นที่ต่อไป

สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ประสบความสำเร็จในการดำเนินงาน “โครงการการตลาดสมัยใหม่เพื่อพัฒนาการขายสินค้าชุมชน เกาะพิทักษ์ จังหวัดชุมพร เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ประจำปีงบประมาณ 2569 โครงการนี้มุ่งยกระดับเศรษฐกิจฐานรากตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชาวบ้านในพื้นที่ โดยการนำเทคโนโลยี นวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) และกลยุทธ์การตลาดดิจิทัลเข้ามาแก้ไขปัญหาด้านการตลาด พร้อมปรับโฉมบรรจุภัณฑ์และสร้างอัตลักษณ์ตราสินค้า (Logo) ให้กับ4 ผลิตภัณฑ์เด่น ได้แก่ ปลาเค็มฝังทราย กะปิ ปลาหมึกแห้ง และผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ ช่วยแก้ปัญหาระบบสูญญากาศและกลิ่นคาว เพิ่มมูลค่าให้กลายเป็นสินค้าพรีเมียม นอกจากนี้ ยังได้พัฒนาระบบจองที่พักออนไลน์ยกระดับโฮมสเตย์เชิงอนุรักษ์และจัดตั้งทีมการตลาดดิจิทัลชุมชนเพื่อเปลี่ยนการตลาดแบบตั้งรับสู่เชิงรุก ผลสัมฤทธิ์ของโครงการช่วยส่งเสริมให้ผู้ประกอบการในชุมชนกว่า 20 คน มีรายได้เพิ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมจากการเข้าถึงตลาดใหม่ พร้อมสร้างแกนนำคนรุ่นใหม่ที่เข้าใจเทคโนโลยีเข้ามาร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนเกาะพิทักษ์ให้เติบโตอย่างมั่นคงและพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืนต่อไป

ใครคือผู้ดำเนินการ ผศ.ฉลองชัย ทัศนโกวิท และ อาจารย์มาโนชญ์ ยกเชื้อ จากสาขาวิชาดนตรีสากล คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ร่วมกับชุมชนตำบลบางใบไม้ (ชุมชนคลองร้อยสาย) อําเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ทำอะไรสร้างสรรค์บทเพลง “เสียงแห่งมะพร้าว” ผสมผสานดนตรีร่วมสมัยกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อแปลงอัตลักษณ์มะพร้าวและผลิตภัณฑ์ชุมชนให้กลายเป็นสื่อดิจิทัล (มิวสิควิดีโอ) เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก ที่ไหนตำบลบางใบไม้ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี ด้วยงบประมาณ 500,000 บาท เมื่อไหร่ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 โดยเสร็จสิ้นในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2569 ทำไมเพื่อรักษา อนุรักษ์ และถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น มะพร้าวซึ่งเป็นรากฐานเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของชุมชน ให้ยังคงมีชีวิตและเข้าถึงคนรุ่นใหม่ สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยใช้ “ซอฟต์พาวเวอร์” (Soft Power) ผ่านสื่อศิลปะดนตรีอย่างไร1) ลงพื้นที่สำรวจและเก็บข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่นจากปราชญ์ชาวบ้าน (เช่น ความรู้เรื่อง “กัวซา” จากลุงสงค์)2) ศึกษาผลิตภัณฑ์มะพร้าวและวิถีชีวิตแบบ “สามน้ำ” (น้ำจืด น้ำเค็ม น้ำกร่อย)3) ประพันธ์บทเพลงจากข้อมูลเหล่านี้ด้วยศาสตร์ดนตรี4) ถ่ายทำมิวสิควิดีโอด้วยการมีส่วนร่วมของชาวบ้านทั้งชุมชน5) นำสื่อไปใช้ประกอบการตลาด […]

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี นำโดยอาจารย์ทศพร จินดาวรรณ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภูภณัช รัตนชัย จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในหัวข้อ “ปัญหาผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการขยายตัวของบ้านนกนางแอ่น (นกอีแอ่น) ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี” ณ ห้องประชุมที่ว่าการอำเภอเกาะพะงัน โดยได้รับเกียรติจากนายไพสิฐ ทองเจิม นายอำเภอเกาะพะงัน เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วยผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและสะท้อนปัญหาอย่างกว้างขวาง การจัดเวทีในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลและศึกษาผลกระทบจากการขยายตัวของบ้านนกนางแอ่นในหลายพื้นที่ของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ทั้งอำเภอเกาะสมุย อำเภอเกาะพะงัน และอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี ครอบคลุมทั้งมิติด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมเสนอข้อคิดเห็นและซักถามประเด็นด้านกฎหมายต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของประชาชน ทั้งนี้ คณะนิติศาสตร์จะนำข้อมูลที่ได้รับไปศึกษาวิเคราะห์และจัดทำข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ เพื่อสนับสนุนการกำหนดแนวทางแก้ไขปัญหาและพัฒนาชุมชนอย่างเหมาะสม สอดคล้องกับพันธกิจด้านการบริการวิชาการแก่สังคมของมหาวิทยาลัยต่อไป

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 สาขานวัตกรรมอาหารและโภชนาการ นำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พราวตา จันทโร ได้จัดกิจกรรมถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต “บาร์โปรตีนแมลงพลัด” ภายใต้โครงการ “โปรตีนแห่งอนาคต: การพัฒนาและแปรรูปแมลงพลัดสู่ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมอาหารอย่างยั่งยืน” ให้แก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับวัตถุดิบท้องถิ่นด้วยกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหาร การจัดกิจกรรมในครั้งนี้มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้ใน 3 มิติหลัก ได้แก่ Value Creation: การเพิ่มมูลค่าให้แมลงพลัดสู่ผลิตภัณฑ์บาร์โปรตีนที่ตอบโจทย์กลุ่มผู้รักสุขภาพและผู้บริโภคยุคใหม่ Sustainability: การส่งเสริมแหล่งโปรตีนทางเลือก (Alternative Protein) ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และCommunity Empowerment: การถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองและการสร้างรายได้อย่างยั่งยืน

เมื่อวันที่ 25–26 พฤษภาคม 2569 ทีมวิจัยนำโดย ดร.นรานันท์ ขำมณี พร้อมด้วยอาจารย์ณัฐปภัสร์ บุญดำ ผู้ช่วยศาสตราจารย์อยับ อาซัดคาน และอาจารย์ปานเผด็จ นวนหนู จัดนิทรรศการถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่อง “การเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือทิ้งจากสวนทุเรียนจังหวัดสุราษฎร์ธานีเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ณ ตำบลขุนทะเล อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีเกษตรกรและผู้สนใจเข้าร่วมกว่า 40 คน ทั้งนี้ ได้รับเกียรติจากคุณทัพชนะ มะลิเผือก นายกเทศมนตรีตำบลขุนทะเล บรรยายพิเศษเกี่ยวกับการขับเคลื่อนนโยบายและแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรในพื้นที่อย่างคุ้มค่าและยั่งยืน ภายในงานมีการจัดแสดงโปสเตอร์วิชาการ การสาธิตกระบวนการแปรรูปวัสดุเหลือทิ้งจากสวนทุเรียน ตลอดจนการบรรยายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการผลิตถ่านชีวภาพ (Biochar) การผลิตปุ๋ยอินทรีย์ และการสร้างผลิตภัณฑ์เซรามิกจากวัสดุเหลือใช้ในชุมชน ซึ่งเป็นแนวทางเพิ่มมูลค่าของเหลือทิ้งทางการเกษตรและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ คณะวิจัยยังได้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนผ่านการบูรณาการเครื่องมือวิศวกรสังคม เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน และยกระดับศักยภาพของชุมชนในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน

สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ดำเนินกิจกรรม โครงการการย้อมไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ เพื่อศึกษาและรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับการย้อมสีธรรมชาติจากทรัพยากรท้องถิ่น โดยมุ่งเน้นการศึกษาการย้อมไหมจากเปลือกสะตอและการหมักโคลนจากแหล่งธรรมชาติในจังหวัดสุราษฎร์ธานี อันเป็นการอนุรักษ์และต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ควบคู่กับการพัฒนาองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลิตภัณฑ์สิ่งทอและส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของชุมชน ในวันที่ 25 พฤษภาคม 2569 คณะผู้ปฏิบัติงานได้ลงพื้นที่สำรวจ รวบรวมข้อมูล และศึกษากระบวนการย้อมสีธรรมชาติจากวัสดุพื้นถิ่น รวมทั้งเก็บข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งโคลนธรรมชาติที่มีศักยภาพในการนำมาใช้ร่วมกับการย้อมไหมจากเปลือกสะตอ เพื่อศึกษาความแตกต่างของคุณสมบัติและเฉดสีที่เกิดขึ้นจากแร่ธาตุในโคลนแต่ละพื้นที่ ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่สามารถนำไปพัฒนาต้นแบบสีไหมธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของจังหวัดสุราษฎร์ธานี ต่อมาคณะผู้ดำเนินงานยังได้ศึกษาคุณสมบัติของวัสดุธรรมชาติที่ใช้ในการย้อมไหม โดยเฉพาะเปลือกสะตอซึ่งเป็นวัสดุเหลือใช้จากภาคเกษตรที่มีสารแทนนินสูง สามารถให้สีธรรมชาติและช่วยให้สีติดเส้นใยได้ดี ก่อนนำเส้นไหมเข้าสู่กระบวนการหมักโคลนจากแหล่งธรรมชาติ เพื่อเปรียบเทียบผลของแร่ธาตุที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงเฉดสี ความคงทน และคุณภาพของเส้นไหม ซึ่งเป็นการผสมผสานองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับหลักการทางวิทยาศาสตร์อย่างเป็นรูปธรรม ผลการดำเนินกิจกรรมจะนำไปสู่การจัดทำฐานข้อมูลองค์ความรู้ด้านการย้อมไหมด้วยวัสดุธรรมชาติ การพัฒนาต้นแบบชุดสีไหมจากทรัพยากรท้องถิ่น และการเผยแพร่องค์ความรู้แก่ชุมชน ผู้ประกอบการ และผู้สนใจ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า อันจะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอเชิงสร้างสรรค์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานวัฒนธรรมของจังหวัดสุราษฎร์ธานีอย่างยั่งยืน