พลิกโฉมภูมิปัญญาสู่ตลาดสากล! ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มรส. หนุนวิสาหกิจชุมชนตำบลมะขามเตี้ย ยกระดับ “พริกแกงบ้านท่าสน” สู่ “มันฝรั่งทอดคลุกเครื่องแกงส้ม” สร้างรายได้และมูลค่าเพิ่มอย่างยั่งยืน

ในยุคที่พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากวัตถุดิบท้องถิ่นให้ตอบโจทย์ตลาดถือเป็นภารกิจสำคัญ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี โดยศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มรส. จึงได้ดำเนินโครงการยกระดับผลิตภัณฑ์พริกแกงบ้านท่าสน ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและรสชาติเข้มข้นดั้งเดิม ได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาโครงการที่มีเป้าหมายเพื่อยกระดับคุณค่าและขยายขีดความสามารถทางการตลาดของชุมชนตำบลมะขามเตี้ย อำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี

โครงการนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือของภาควิชาการและสมาชิกวิสาหกิจชุมชนพริกแกงบ้านท่าสน จำนวน 20 คน โดยมุ่งหวังที่จะพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีความทันสมัย สะดวกในการบริโภค และยังคงไว้ซึ่งรากเหง้าของรสชาติท้องถิ่น ผลลัพธ์ที่น่าภาคภูมิใจของกระบวนการนี้คือการสร้างสรรค์ “มันฝรั่งทอดคลุกเครื่องแกงส้ม” ซึ่งเป็นการผสมผสานอย่างลงตัวระหว่างขนมขบเคี้ยวสมัยใหม่กับรสชาติเครื่องแกงใต้ดั้งเดิมของบ้านท่าสน กิจกรรมต่าง ๆ ภายใต้โครงการถูกออกแบบอย่างรอบด้าน โดยเริ่มจากการวิเคราะห์สูตรเครื่องแกงส้มของชุมชน พร้อมทั้งปรับสูตรให้เหมาะกับการใช้คลุกเคล้ากับมันฝรั่งทอด จากนั้นได้จัดเวิร์กช็อปถ่ายทอดกระบวนการผลิต ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมวัตถุดิบ การทอดอย่างถูกวิธีเพื่อไม่ให้มันฝรั่งอมน้ำมัน การปรุงรสด้วยเครื่องแกงในปริมาณที่พอเหมาะ ไปจนถึงการบรรจุผลิตภัณฑ์เพื่อการจัดจำหน่าย นอกจากนี้ยังมีการวิเคราะห์คุณค่าทางโภชนาการของผลิตภัณฑ์ใหม่ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการติดฉลากและการสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภคในอนาคต ตลอดระยะเวลาการดำเนินโครงการ สมาชิกในชุมชนได้รับทั้งความรู้ ทักษะ และแรงบันดาลใจในการต่อยอดผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมไปสู่สิ่งใหม่ ๆ ที่ตอบโจทย์ตลาดมากขึ้น ทุกคนมีส่วนร่วมในการออกความคิดเห็น ทดลองผลิต และเรียนรู้การประเมินคุณภาพของผลิตภัณฑ์ด้วยตนเอง

นอกจากจะทำให้เกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างแท้จริงแล้ว ยังเสริมสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในระยะยาวอีกด้วย ผลลัพธ์ของโครงการนี้ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่การได้ผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่ยังหมายถึงการวางรากฐานสู่การเป็นผู้ประกอบการชุมชนที่มีศักยภาพ พร้อมก้าวเข้าสู่การแข่งขันในตลาดอย่างมีความมั่นใจ ปัจจุบันสมาชิกกลุ่มฯ อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมเพื่อทดลองจำหน่ายผลิตภัณฑ์ในตลาดท้องถิ่น และวางแผนการขยายสู่ช่องทางออนไลน์ในลำดับถัดไป อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อเสนอแนะที่ควรพิจารณาในอนาคต ได้แก่ การพัฒนาแบรนด์สินค้าให้มีเอกลักษณ์ การจัดทำบรรจุภัณฑ์ให้สอดคล้องกับกลุ่มเป้าหมาย และการยื่นขอมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือและรองรับการวางจำหน่ายในระดับกว้างขึ้น กล่าวโดยสรุป โครงการยกระดับผลิตภัณฑ์พริกแกงบ้านท่าสนในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีศักยภาพทางการตลาด หากยังเป็นจุดเริ่มต้นของการยกระดับวิถีชีวิตชุมชนผ่านการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและการเสริมสร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ท้องถิ่นอย่างยั่งยืน